Nederland in Beeld

Drenthe
Flevoland
Friesland
Gelderland
Groningen
Limburg
Noord-Brabant
Noord-Holland
Overijssel
Utrecht
Zeeland
Zuid-Holland


Foto's Bolsward
Hoog Bolwerk

Bolsward • Hoog Bolwerk 4 t/m 18 • foto Rintje Altena • Winter 2006


Foto's Bolsward
Grootzand

Bolsward • Grootzand 1 t/m 31 • Groot/Kleinzand. foto rintje altena • Winter 2006


Foto's Bolsward
Eelke Mobachstraat

Bolsward • Eelke Mobachstraat 1 t/m 23 • foto: rintje altena • Winter 2006


Foto's Bolsward
Stoombootkade

Bolsward • Stoombootkade 8 t/m 34 • huis no 22.J de Vries • Winter 2006


Foto's Bolsward
Stoombootkade

Bolsward • Stoombootkade 8 t/m 34 • Winter 2006


Foto's Bolsward
Stoombootkade

Bolsward • Stoombootkade 8 t/m 34 • jacob de vries • Winter 2006

Home Foto's van Nederland / luchtfoto's van Nederland Voeg foto / luchtfoto toe

  Luchtfoto's / foto's Bolsward


Luchtfoto's Bolsward / foto's Bolsward




Algemene luchtfoto's / foto's van Bolsward
Koopzondagen Bolsward

A t/m D D t/m L L t/m Z
Salviastraat Dennenburg Laag Bolwerk
't Hof Dijkstraat Landbuurt
't Laag Doctor Obe Postmastraat Leeuwardertrekvaart
1e Hollandiastraat Dodo Feitamalaan Leeuwarderweg
2e Hollandiastraat Dokter Beekhuissingel Lindenburg
3e Hollandiastraat Dr Joost Halbertsmastraat Lommerdsteeg
A A Hinzstraat Eekwerdlaan Lonjeflat
A H van der Venstraat Eelke Mobachstraat Looiersbuurt
Abraham Altstraat Eikenburg Looiersgracht
Achter de Smeden Elandslaagte Ludolphusstraat
Appelmarkt Epkemastraat Mariahof
Badweg Essenburg Marienpoort
Bagijnestraat Exmorraweg Marktplein
Barber Yntjesstraat Florencestraat Marktstraat
Bargefenne Floridus Campuslaan Martinushof
Bauke de Vriesstraat Franekereind Marwertflat
Berkenburg Franekerstraat Mathias Poortvlietlaan
Bilderdijkstraat Fredericusstraat Meester D J Cuipersstraat
Bolwerkplein Friezenburg Mej Grietje Veenstraat
Bote A Bolswertstraat Fugelleane Michiel Elgersmastraat
Boudewijnstraat Gabbemastraat Nanne Reijnstraat
Brigade Irenelaan Gasthuissingel Nannenhof
Broereplein Gerben Wopkesstraat Nieuwmarkt
Broerestraat Gerrit Knopstraat Nycle Haismastraat
Brouwerssteeg Gijsbert Japicxlaan Olieslagersstraat
Brunostraat Gleibakkerij Oordje
Burgemeester Praamsmalaan Godscalcusstraat Oude Hichtumerweg
Claas Baardtstraat Gravenburg Oude Rijksweg
Claude Fonteijnestraat Groot Kerkhof P A Bruinsmastraat
Cnossenlaan Grootzand Parkstraat
De Berchein Grote Dijlakker Pater Brugmanstraat
De Blink Grote Kampen Pater Schuurmanstraat
De Brekken Hanekopersteeg Pieter Coopmansstraat
De Bunders Hanzestraat Pieter Tanjestraat
De Dammen Harlingerstraat Plantsoen
De Diken Hartwerdervaart Plein 1455
De Dobben Heeremahof Polle
De Domp Heeremastraat PostApart
De Dracht Hendrik Nanneshof Postbus
De Drift Hendrik Nannesstraat Pottenbakkersstraat
De Ekers Hengstepad Prinsenburg
De Finnen Hichtumerweg Prof Dr Titus Brandsmalaan
De Fjilden Hid Heroplantsoen Reinier Cammingalaan
De Gear Hid Herostraat Rheebruggen
De Greiden Hindricusstraat Ridderburg
De Harst Hoog Bolwerk Rijkstraat
De Hiemen Hoogstraat Saksenburg
De Him Iepenburg Sam van Haringhouckstraat
De Hoants Industriepark Schelte A Bolswertstraat
De Houten It Klif Secretaris Haitsmalaan
De Ielreager It Oerd Siboldusstraat
De Klaverflat It Rak Sint Jansstraat
De klut It Reidhintsje Sint Jozefstraat
De Kolken It Soal Skilwijk
De Ljip It Stalt Snekerpoort
De Markol It Uthof Snekerstraat
De Marne It Waarlamke Snekervaart
De Mieden J J Boomsmalaan Snekervaart AB
De Nes Jelmerstraat Snekerweg
De Oppers Joh Prooststraat Sparrenburg
De Pleatsen Jongemastraat Stadsstreng
De Roeden Kapelstraat Stoombootkade
De Skarren Kemperhaven Suvellaan
De Skries Keppensflat Tecla Hesselsstraat
De Slachten Kerkstraat Thomasstraat
De Slinken Klaverweg Titardusstraat
De Smjunt Klein Gasthuis Tjerkwerderweg
De Stranljip Klein Hengstepad Turfkade
De Swan Kleine Dijlakker Twibaksdyk
De Syl Kleine Hoogstraat Ugoclooster
De Terpen Kleine Kampen Van Munnickhuizenstraat
De Tillen Kleinzand Verversbuurt
De Tjilling Klippen Verversstraat
De Tjirk Kloosterlaan Vossepole
De Trochreed Knetemannstraat Werkmansbloei
De Tufein Koningin Wilhelminalaan Wibrandusstraat
De Ward Koningsburg Wilgenburg
De Warren Koopman Heeresweg Wipstraat
De Wijmerts Kruiswater Witherenstraat
De Wilster L J Timmerstraat Witmarsumerweg
De Wylp Laad en Zaad Workumertrekweg








Informatie over
Bolsward

Bolsward (Fries: Boalsert) is een stadje en gemeente in de provincie Friesland. Het behoort tot de Friese elf steden. De gemeente telt 9.515 inwoners (1 januari 2006, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 9,42 km² (waarvan 0,29 km² water). Bolsward is de enige officiële kern binnen de gemeente en had 9.160 inwoners op 1 januari 2004. Binnen de gemeentegrenzen ligt verder alleen nog de buurtschap Laad en Zaad.


Geschiedenis

De plaats is ontstaan op een drietal terpen, waarvan in ieder geval de oudste (waar de Sint Maartenskerk op staat) dateert van voor het begin van de jaartelling.
De Broerekerk, in 1980 door brand verwoest en nu als ruïne geconserveerd, is het oudste gebouw van de stad en dateert deels uit het eind van de 13e eeuw. Ook uit de middeleeuwen stamt het miraculeuze Mariabeeld Onze-Lieve-Vrouwe van Sevenwouden, tegenwoordig bewaard in de kerk van de Franciscanen.
Bolsward kreeg stadsrechten in 1455 mede dankzij de beroemde redenaar paterJohannes Brugman.
Het fraaie stadhuis, gebouwd rond 1615, staat symbool voor de bloei van de stad in de zeventiende eeuw. Het werd in 1765 vergroot en verfraaid in de rococostijl.


De Patriottentijd

In de achttiende eeuw liep het inwoneraantal van Bolsward achteruit naar 2.500 inwoners. De plaatselijke textielindustrie had zwaar te lijden onder de buitenlandse concurrentie; de boter- en kaasmarkt van de veepest, die op het Friese platteland woedde. In 1773 stelde de stadhouder Willem V voor de vroedschap - n.b. bestaande uit zes burgemeesters en vierentwintig vroedschapsleden - te halveren. Er waren mogelijk onvoldoende gekwalificeerde kandidaten. Bovendien waren katholieken (ongeveer 30% van de bevolking), doopsgezinden (5%) en Luthersen en Joden (5%) destijds uitgesloten van dat ambt. Omdat er onenigheid ontstond in de vroedschap en kwam er een nieuw voorstel in 1776, waarbij de raad met slechts een derde zou worden verminderd. In 1778 stelde de stadhouder voor het onderwerp te laten rusten, omdat als nog een lid (J. Steensma) tegenstemde. Niettemin liet de prinsgezinde burgemeester Schelto van Heemstra in zijn derde ambtsperiode de vroedschap op autocratische wijze "uitsterven".

In december 1782 werd burgemeester Van Heemstra, die niet in Bolsward woonde en evenals zijn voorganger nooit ambtengeld had betaald, buitenspel gezet. Bovendien had Van Heemstra in augustus van dat jaar een oranjegezinde stadssecretaris willen benoemen, zonder goedkeuring van de vroedschap. Vanwege het felle provinciale verzet tegen Van Heemstra - die vaak afwezig was en bij gelegenheid op zichzelf stemde - raakte de regent zijn burgemeesterzetel en jarenlange afvaardiging naar de Provinciale Staten (sinds 1770) kwijt. De stadhouder reageerde koeltjes, toen Van Heemstra in een brief zijn beklag deed.

De patriotten in Bolsward hadden een aantal kundige en daadkrachtige zegslieden, o.a. notaris Elgersma en aardewerkfabrikant F. Tichelaar. De stadsregering van Bolsward herstelde de grootte van de vroedschap, zich baserend op oude rechten uit 1637. De benoeming van patriottische vroedschapsleden werd nog lange tijd tegengehouden, omdat de kandidaten te weinig kapitaal zouden hebben. Lidmaatschap van de gereformeerde kerk en het bezit van een huis waren destijds noodzakelijke voorwaarden.

De patriotten hebben in januari 1785 in Bolsward een vrijwillige schutterij, opgericht, waarvan iedereen lid kon worden, in tegenstelling tot de gewone en oranjegezinde schutterij. Slechts een burgemeester stemde voor, een beslissing die nog zwaar op hem zou rusten. Het duurde tot augustus 1786 voordat provinciale toestemming was verleend en de officieren werden benoemd. In diezelfde tijd leidde Daendels het exercitiegenootschap in Hattem, dat zich verzette tegen de stadhouderlijke troepen. De vrijwillige schutterij in Bolsward diende onmiddellijk een voorstel tot aankoop van kruit en munitie in, omdat eveneens het "democratisch bolwerk" Utrecht werd bedreigd. Het voorstel tot aanschaf kwam van de nieuw aangetreden en populaire Cornelis van den Burg, die enkele weken eerder als kapitein van de vrijwillige schutterij was benoemd.

In de zomer van 1787 laaide het conflict op, niet alleen omdat in Friesland op 1 juni nieuwe regeringsreglementen in werking waren getreden. Het werd de exercitiegenootschappen in Friesland verboden nieuwe wapens aan te schaffen en bij de dreiging van een Pruisische inval Holland hulp te bieden. In Bolsward werden een aantal defensieve maatregelen getroffen: in september 1787 is Bolsward door de vrijwillige schutterij in staat van paraatheid gebracht. De bolwerken werden opgehoogd onder leiding van de uit Duitsland afkomstige schoolmeester H.C. Achenbach. Er werd 500 gulden geleend om de arbeiders uit te betalen. Niet iedere patriot was bereid de rebellerende "Franeker Staten", waar een tiental patriottische statenleden zich had teruggetrokken, te steunen. Er hebben zich felle discussies voorgedaan, nadat een plaatselijke herberg was omsingeld door een vliegend legertje van vijftig Friese patriotten.

De volgende dag werden stadspoorten gesloten en de bruggen gebarricadeerd, nadat een poging was gedaan de stadskas in veiligheid te stellen. Zonder uitdrukkelijke toestemming kon niemand de stad meer uit of in. Na een week gedelibereer erkende de dralende en zwaar onder druk gezette vroedschap van Bolsward als enige stad in Friesland de "coupplegers" in Franeker. Ettelijke oranjeklanten meldden zich ziek of bleven thuis. Court Lambertus van Beyma, de leider van de Friese patriotten, dreigde de dijken door te steken als Friesland bezet zou worden. Een textielhandelaar uit Bolsward, Albert Lycklema à Nijeholt, vertrok richting Lemmer en versleepte een aantal kanonnen uit Sloten. Toen duidelijk werd dat er onvoldoende steun van de bevolking was, de financiële middelen beperkt waren, Frankrijk niet te hulp zou komen en een deel van het Pruisisch leger naar het noorden oprukte, vluchtten vele vooraanstaande patriotten via Stavoren naar Amsterdam.

De achtergebleven officieren en burgergecommitteerden - in de haast benoemd om de vroedschap te controleren - werden begin oktober opgesloten in het blokhuis te Leeuwarden. Onder hen bevond zich de doopsgezinde koopman Wopko Cnoop, die een dagboek bijhield van zijn belevenissen. Cornelis van den Burg kreeg een van de zwaarste straffen die destijds in de Republiek zijn uitgesproken. Hij werd in mei 1789 ter dood veroordeeld, vanwege zijn radicale democratische opvattingen. Knielende op het schavot kreeg hij te horen, dat hij voor twintig jaar verbannen werd uit Friesland. Van den Burg vertrok met bestemming St. Omer in Noord-Frankrijk. Daar wachtten enkele duizenden patriotten tot de kansen zouden keren.

In januari 1795 - bij de komst van het Bataafse legioen - is burgemeester Van Heemstra afgezet. Hij vluchtte van Oenkerk naar Embden. Katholieken en doopsgezinden kregen meer rechten, de erfelijkheid van ambten is afgezworen. In 1811, tijdens het Franse bewind, werd de raad van Bolsward alsnog gehalveerd.


Bolsward als bedevaartsoord

zie: Onze Lieve Vrouwe van Sevenwouden


Bekende Nederlanders uit Bolsward

  • Joop Bakker (27 mei 1921), Nederlands politicus en burgemeester (? 2003)
  • Titus Brandsma, de zalig verklaarde priester, is over de hele wereld bekend. In 1881 werd hij geboren als Anno Sjoerd Brandsma, op een boerderij even buiten Bolsward.
  • Gysbert Japiks, de bekendste Friese renaissancedichter.
  • Annemarie Jorritsma-Lebbink, Tweede Kamerlid en later minister, woonde geruime tijd in Bolsward, voor zij burgemeester van Almere werd.
  • Larry van Wieren (3 mei 1951), ijshockeyinternational en -coach


    Bekende kunstenaars uit Bolsward

  • Graveurs Bote of Boëtius en Schelte à Bolswart die veel gewerkt hebben in Antwerpen, Johan van Munnickhuysen, Pieter Tanjé en Michiel Elgersma
  • Zilversmeden waarvan o.a. Lolle Jeltes bekend om zijn graveerwerk en Claes Baardt bekend om zijn drijfwerk geboren rond 1628